Prim günü eksik EYT’li nasıl emekli olur?

İşte Resul Kurt’un o yazısı;

Geçtiğimiz hafta EYT konusunu ele almıştık. Husus EYT olunca birçok okurumuzun da ağır ilgisini çekiyor. Temelinde EYT’liler homojen bir küme değil. Farklı statü ve koşulları olan sigortalılar var.

İlk sefer EYT konusunda tahlile bu kadar yakın olundu. Temelinde bunda Çalışma ve Toplumsal Güvenlik Bakanı Prof. Dr. Vedat Alım hocanın toplumsal güvenliği ve çalışma hayatını çok âlâ bilmesinin de tesiri var. Vedat Alım hocamız, 2019 yılında Cumhurbaşkanlığı Toplumsal Siyasetler Heyeti Başkanvekili iken emeklilikte yaşa takılanlar (EYT) ile ilgili bir dizi çalışma yürütmüştü. Hususa çok vakıf olması ve bahse ait kapsamlı araştırmaları nedeniyle EYT’de tahlil yakındır denebilir.

İlk kez 8 Eylül 1999 tarihinden evvel sigortalı olup, emeklilik için gerekli olan sigortalılık mühleti ve prim gün sayısını doldurmasına karşın yaş kaidesinin dolmasını bekleyenler EYT olarak kabul ediliyor. 4/a (Eski ismiyle SSK sigortalıları), 4/b (Eski ismiyle Bağ-Kur’lular), 4/c (Memurlar ve Kamu görevlileri), Tarım SSK ve Tarım Bağ-Kur’lular ile Banka ve Sigorta Sandıkları kapsamındaki 8 Eylül 1999 öncesi tescil olan sigortalılar EYT kapsamına giriyor.

Yine, EYT kapsamında prim gün sayısını doldurup yaş bekleyenler olduğu üzere, yaşını doldurup prim günü kâfi olmayanlar yahut Bağ-Kur kapsamında faaliyette bulunmasına karşın 1 Ekim 2008 (Ve başka bir küme için 4 Ekim 2000) öncesinde kayıt ve tescil yapmadığı için sigorta hak ve yükümlülükleri 1 Ekim 2008 öncesine (Ve başka bir küme için 4 Ekim 2000 öncesine) götürülemeyen Bağ-Kur sigortalıları da bulunuyor.

Diğer bir kümesi ise sigortalılık öncesi doğum borçlanması talep eden sigortalılar oluşturuyor. Başka bir deyişle birinci kere sigortalı olduğu tarihten evvelki doğumlarını borçlanmak isteyen bayan sigortalıların da bu kapsamda beklentileri var.

Tabi staj sigortalılığı müddetini borçlanmak isteyenlerin de bu kapsamda talepleri bulunuyor.

BORÇLANMA VE EYT

Tabi bu kapsamda farklı durumu olan çok sayıda sigortalı olduğu ve her birinin de emeklilik için farklı beklenti içinde olduğunu söyleyebiliriz.

Prim gün sayısı kâfi olup, yaş dışında öbür kaideleri yerine getirmiş olan sigortalıların bu bakımdan en şanslı küme olduğu söylenebilir.

2023 Ocak ayında yapılacak düzenleme ile EYT kapsamında emekli olabilmeleri mümkün olacak.

Ancak prim gün sayısı eksik olanlar için de doğum, askerlik, yurtdışı borçlanması üzere borçlanmalar yapılarak prim gün sayısını tamamlamak suretiyle EYT kapsamında emeklilik haklarını kullanabilmeleri mümkün olabilir.

DOĞUM BORÇLANMASI

Kanunları gereği verilen fiyatsız doğum ya da analık müsaadesi mühletleri ile 4/(a) bendi kapsamındaki sigortalı bayanın, üç kereye mahsus olmak üzere doğum tarihinden sonra iki yıllık süreyi geçmemek kaydıyla hizmet akdine istinaden işyerinde çalışmaması ve çocuğunun yaşaması kuralıyla talepte bulunulan müddetleri borçlanma imkânı bulunmaktadır.

ASKERLİK BORÇLANMASI

Er yahut erbaş olarak silahaltında yahut yedek subay okulunda geçen müddetleri de borçlanma imkânı bulunmaktadır.

YURTDIŞI BORÇLANMASI

18 yaşını doldurduktan sonra Türk vatandaşı olarak yurt dışında geçen ve belgelendirilen sigortalılık müddetleri ile bu mühletleri ortasında yahut sonunda yer alan işsizlik müddetlerinden her birinde bir yıla kadar olan kısmın ve yurt dışında mesken bayanı olarak geçen mühletlerin borçlanılması mümkündür.

DİĞER BORÇLANMALAR

– Sigortalı olmaksızın doktora tahsili yahut tıpta uzmanlık için yurtiçinde yahut yurtdışında geçirdikleri olağan doktora yahut uzmanlık tahsil mühletleri,

– Sigortalı olmaksızın avukatlık stajını yapanların olağan staj müddetleri,

– Sigortalı iken rastgele bir cürümden tutuklanan yahut gözaltına alınanlardan bu hatadan ötürü beraat edenlerin tutuklulukta yahut gözaltında geçen mühletleri,

– Grev ve lokavtta geçen mühletleri,

– Doktorların fahri asistanlıkta geçen mühletleri,

– Seçim kanunları mucibince misyonlarından istifa edenlerin, istifa ettikleri tarih ile seçimin yapıldığı tarihi takip eden aybaşına kadar açıkta geçirdikleri mühletleri,

Talep etmeleri durumunda borçlanma imkânı bulunmaktadır. Bu biçimde borçlandırılan mühletler ilgililerin sigortalılıklarına sayılır, yani çalışmış üzere kıymetlendirilir.

Sonuç olarak prim günü kâfi olmayan EYT’lilerin borçlanma yoluyla prim gün sayılarını arttırmaları mümkündür.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.